1هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی های عناصر چهار گانه به منظور ارائه الگوی برنامه درسی مسئله محور در درس ریاضی دوره ابتدایی بود. مشارکت کنندگان 19 نفر بودند و نمونه گیری به صورت هدفمند صورت گرفته است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه است. الگوی برنامه درسی مسئله محور با استفاده از ویژگی های عناصر و با روش تحلیل کیفی محتوا در درس ریاضی دوره ابتدایی طراحی شد. ویژگی های شناسایی شده با روش دلفی فازی اعتباریابی و از روش آنتروپی شانون جهت پردازش داده ها استفاده گردید. براساس نتایج تحلیل، 7 مقوله اصلی شامل ویژگی های اهداف در سه سطح شناختی، نگرشی، مهارتی، محتوا، ارزشیابی، راهبرد یاددهی-یادگیری و به تعداد 46 مقوله فرعی شناسایی شدند. در بخش دلفی فازی نیز تمامی ویژگی ها با کسب مقدار فازی زدائی شده بیشتر از 7/0 تایید شدند. نتایج آنتروپی شانون مشخص کرد، ویژگی های شروع تدریس با سوال چالش برانگیز، ایجاد محیط مناسب آموزشی، نظارت مستمر بر کیفیت راهبردهای یادگیری و ارتباط با استعدادهای دانش آموزان بیشترین میزان توجه را به خود جلب و بالاترین رتبه ها را کسب و ضریب اهمیت بیشتری نسبت به سایر ویژگی ها داشته اند.

1برنامه درسی به عنوان ستون فقرات نظام آموزشی، یکی از عوامل مهم در راستای ایجاد تحولات بنیادین در نظام آموزش عالی به شمار می رود؛ هدف این پژوهش تبیین مدل اثربخشی آموزش کارآفرینی از دیدگاه اسلامی و آرای مقام معظم رهبری است تا بتوان با آن برنامه درسی آموزش معماری را، از نظر تحقق مولفه های کارآفرینی در دانشجویان بررسی کرد. روش پژوهش حاضر آمیخته اکتشافی است که در قسمت کیفی با بررسی آرای مقام معظم رهبری در مقالات، کتب و سخنرانی های ایشان، گزاره های توصیفی از اندیشه ایشان در خصوص اثربخشی آموزش کارآفرینی، با روش دلالت پژوهی استخراج شد. در بخش کمی داده ها با استفاده از روش معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار SPSS20 و  smart PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که الگوی کارآفرینی از دیگاه مقام معظم رهبری، در چهار رکن اصلی: بینش، دانش، مهارت و کسب و کار قابل تقسیم بندی است. و هر یک از این رکن های اصلی با الگوی اثربخشی آموزش کارآفرینی در برنامه درسی معماری همپوشانی دارد. بدین ترتیب مراکز آموزش عالی معماری می توانند در کنار ایجاد برنامه های درسی کارآفرینی در رشته معماری، با شناسایی پتانسیل های موجود در برنامه های درسی این رشته، به تقویت نقاط قوت و رفع نقاط ضعف موجود در آن ها بپردازند. این الگو ضمن فراهم کردن شرایط تحقق آموزش کارآفرینی در رشته های دانشگاهی، زمینه اجرای یک الگوی بومی را در پرتو دستورات اسلامی فراهم می آورد.

زمینه و هدف: طرح شهاب که طرحی برای بهبود کیفیت آموزش وپرورش در ایران است، در تدوین برنامه درسی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. شناسایی عناصر برنامه درسی مبتنی بر ارکان این طرح مانند هدف، محتوی، روش و ارزشیابی برای بهبود کیفیت آموزش وپرورش و دستیابی به نتایج یادگیری مؤثر ضروری است. این توضیحات، نیاز به پژوهشی دقیق و جامع در این زمینه را نمایان می سازد تا راهکارهای مؤثری برای بهبود وضعیت فعلی ارائه گردد. لذا با توجه به آنچه گفته شد، این پژوهش باهدف شناسایی عناصر برنامه درسی مبتنی بر ارکان طرح شهاب در دانش آموزان دوره ابتدایی بود. روش شناسی: این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی، به لحاظ نوع داده ها، کیفی، برحسب زمان گردآوری داده، مقطعی و برحسب روش گردآوری داده ها یا ماهیت و روش پژوهش، تحلیل محتوای متون مصاحبه بود. جامعه آماری شامل خبرگان نظری و تجربی و حجم نمونه 19 مصاحبه شونده با توجه به اصل اشباع و روش نمونه گیری هدفمند بود. ابزار گردآوری داده ها مرور سیستماتیک مطالعات اسنادی و مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. برای محاسبه روایی سؤال های مصاحبه ازنظر خبرگان و برای محاسبه پایایی از توافق بین دو کدگذار و توافق درون آزمودنی استفاده شد که روایی و پایایی ابزارها مورد تأیید قرار گرفت. روش تجزیه وتحلیل داده ها تحلیل مضمون (مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر) با نرم افزار MaxQDA-2018 بود. یافته­ها: یافته ها نشان داد برنامه درسی مبتنی بر طرح شهاب شامل 4 عنصر هدف، محتوا، روش و ارزشیابی بود. عنصر هدف شامل مؤلفه های توسعه مهارت های پایه و تخصصی(9 شاخص)، استفاده از هنر زیبایی شناسی (9 شاخص)، پژوهش محوری( 7 شاخص)، فراهم سازی محیط یادگیری (9 شاخص)؛ عنصر محتوا شامل مؤلفه های چالش برانگیزی و پیچیدگی (3 شاخص)، فشرده سازی برنامه درسی (5 شاخص)، طراحی تجارب یادگیری جایگزین (5 شاخص)؛ عنصر روش شامل مؤلفه های تشخیص استعداد (7شاخص)، محیط های یادگیری غنی (4 شاخص)، آموزش خلاقیت و نوآوری (4شاخص) و عنصر ارزشیابی شامل مؤلفه های توانایی شناختی (3 شاخص)، ویژگی های شخصیتی (4شاخص)، دستاوردهای آکادمیک (3 شاخص) و توانایی های اجرایی و رهبری (4 شاخص ) بود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر می تواند بهبود کیفیت آموزشی، افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان و ارتقاء مهارت های معلمان باشد. با شناسایی دقیق عناصر برنامه درسی، اهداف آموزشی به وضوح تعریف می شوند و محتوا و روش های تدریس به نیازهای یادگیرندگان تطبیق داده می شود. این امر منجر به ایجاد یک محیط یادگیری مؤثرتر و جذاب تر می شود که در آن دانش آموزان به راحتی می توانند مهارت ها و دانش های لازم را کسب کنند. همچنین، ارزیابی های دقیق تر و مؤثرتری می تواند به شناسایی نقاط قوت و ضعف یادگیرندگان کمک کند و در نهایت، به ارتقاء کیفیت کلی آموزش در مقطع ابتدایی منجر شود.

مقدمه و هدف: : ارزیابی برنامه ها و واحدهای درسی دانشگاهی، یک الزام و ضرورت همیشگی جهت ارتقای کیفیت آموزش عالی بوده است. لذا هدف تحقیق حاضر، ارزیابی مقایسه ای کیفیت عناصر برنامه درسی در رشته علوم تربیتی بود. روش ها: روش تحقیق، توصیفی پیمایشی از نوع مقطعی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان رشته علوم تربیتی دانشگاه اصفهان و آزاد اصفهان به تعداد 1095 نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، 147 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، شامل پرسشنامه محقق ساخته با 32 گویه در شش مولفه بر اساس طیف پنج درجه ای لیکرت بود. روایی محتوایی پرسشنامه توسط کارشناسان تایید گردید. پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ 86/0 برآورد گردید. تحلیل داده ها در سطح استنباطی با استفاده از نرم افزار آماری Spss نسخه 22 انجام گرفت. یافته ها: یافته ها نشان داد در رشته علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان در ابعاد اهداف، (69/0± 43/3)، محتوا، (70/0± 30/3)، تجارب یادگیری، (59/0± 40/3)، روش تدریس، (87/0± 51/3)، شیوه های ارزشیابی، (67/0± 20/3)، زمان، (75/0± 13/3) و تجهیزات آموزشی، (66/0± 27/3) دارای میانگین بالاتری نسبت به دانشگاه آزاد اصفهان بود. (P <0. 05). نتیجه گیری: : طبق نتایج، کیفیت عناصر برنامه درسی در دانشگاه های مورد مطالعه در وضعیت بالاتر از حد متوسط قرار دارد و به نوعی مطلوب است.

مقدمه: آموزش و انتقال اطلاعات به عنوان یکی از کارکرد های مهم آموزش پزشکی به حساب می آید. از طرف دیگر، امروزه آموزش پزشکی به شیوه سنتی و مبتنی بر سخنرانی صرف جواب گو نیست و شیوه های جدیدی می طلبد. یکی از این رویکرد ها که شیوه های جدید را در آموزش پزشکی به دنبال آورده است، آموزش با رویکرد سازنده گرایی در مقابل آموزش سنتی است. هدف این پژوهش تبیین ویژگی های برنامه درسی سازنده گرا در آموزش پزشکی است.روش ها: در این مقاله مروری از منابع کتابخانه ای، اسناد و مدارک مرتبط با رویکرد سازنده گرایی در آموزش پزشکی و منابع اینترنتی مختلف نظیر مقالات نمایه شده در SID، Magiran، Science direct Eric از سال 2001 تا 2014 استفاده شد. با کلیدواژه های فارسی و انگلیسی سازنده گرایی، آموزش پزشکی، عناصر برنامه درسی و اساتید به صورت ترکیبی و مجزا جستجو گردید. در ابتدا تعداد زیادی مقاله در جستجوی اولیه به دست آمد در مرحله بعد پژوهش گر آنهایی که فقط خلاصه در دسترس بود را حذف نمود و مرور مقالاتی که با موضوع ارتباط بیش تری داشتند، انتخاب و مطالب آن ها استخراج شد. بر مبنای مقالات اخیر در این زمینه به تبیین عناصر اصلی برنامه درسی با رویکرد سازنده گرا در آموزش پزشکی پرداخته شد.نتایج: در نهایت از مجموع 120 مقاله بررسی شده مستندات 37 مقاله مرتبط و معتبر استخراج گردید. چهار عنصر برنامه درسی شامل هدف، محتوا، روش های تدریس و ارزشیابی در قالب رویکرد سازنده گرایی مورد بررسی قرار گرفت. در این رویکرد هدف آموزش توجه بر توسعه تفکر انتقادی، قدرت تحلیل و کسب بینش در دانشجویان است. محتوای برنامه مبتنی بر موقعیت های واقعی و اصیل آموزشی از جمله مراکز بیمارستانی یا حداقل فیلم های آموزشی است. روش های تدریس نیز مبتنی بر روش های پویایی است که دانشجو را درگیر فرایند آموزش می کند. ارزشیابی نیز فرایند محور است و در نتیجه ابزاری برای نمره دادن نبوده بلکه ابزاری برای یادگیری است.نتیجه گیری: با توجه به عناصر اصلی برنامه درسی در این رویکرد، آموزش در حوزه پزشکی باید مبتنی بر محیط های واقعی، ابزار های عملی و آزمایشگاهی بوده و علاوه بر آن لازم است نقش دانشجویان به عنوان نقش فعال و مشارکت جو و نقش مدرسان به عنوان نقش تسهیل گر برای آماده سازی محیط یادگیری پر رنگ گردد.

غرقگی مفهومی برگرفته از روان شناسی مثبت است که در آن، فرد با سطحی از مهارت یا تمرکز و با هوشیاری، کاملا در یک فعالیت درگیر می شود. هدف از پژوهش حاضر، تبیین مبانی روان شناختی عناصر برنامه درسی، مبتنی بر نظریه غرقگی بود. روش پژوهش حاضر، کیفی از نوع جستار نظرورزانه بود. به منظور دست یابی به داده های موردنظر از روش مطالعه و بررسی متون و آثار صاحب نظران حوزه مطالعاتی «غرقگی» و روانشناسی مثبت استفاده شد. در مرحله بعد داده های گردآوری شده مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته و با توضیح مفاهیم و بررسی شرط های لازم به تحلیل مفاهیم و استنباط عناصر پرداخته شد. نتایج بیانگر این بود که در صورتی که اهداف، از قبل مشخص شده، دقیق، شفاف و شخصی سازی شده؛ یادگیرنده، مستقل، با انگیزه، برخوردار از اعتماد به نفس؛ معلم(یاددهنده) تسهیل گر باشد، برنامه درسی مبتنی بر این نظریه خواهد بود. هم چنین روش یاددهی یادگیری مبتنی بر نظریه غرقگی روش بازی محور، آموزش انفرادی برنامه ای و حل مسیله؛ محیط، ساختارمند، امن و هدایت کننده و هم چنین ارزشیابی و ارایه بازخورد فوری، خود ارزیابی و ارزشیابی تشخیصی از جمله روش های ارزشیابی برنامه درسی مبتنی بر نظریه غرقگی مشخص گردید.

این پژوهش با هدف تبیین دیدگاه های صاحب­ نظران درباره ی عناصر برنامه درسی تربیت معلم هنر (آموزش عالی) به منظور طراحی الگوی یک برنامه­ درسی صلاحیت محور تربیت معلم هنر در آموزش عالی است. در پاسخ به این هدف، با استفاده از رویکرد کیفی اکتشافی و روش نظریه زمینه ای، با 15 نفر از صاحب­ نظران حوزه ی برنامه­ درسی و آموزش هنر که بر اساس نمونه گیری گلوله برفی، تا حد اشباع محتوایی مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد. داده های اولیه با نرم­ افزار تحلیل کیفی مکس کیو دی آ نسخه 11 طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تجزیه و تحلیل شدند. یافته های پژوهش و همچنین دلالت های متناظر با عناصر دهگانه الگوی برنامه­ درسی اکر مستخرج از تحلیل مصاحبه­ ها به­ عنوان مبانی الگوی مفهومی برنامه­ درسی یادشده تبیین شد. الگوی برنامه درسی پیشنهادی این پژوهش در تربیت معلم بر اصل تلفیق و ترکیب، کثرت گرایی شناختی و عرصه ی مکاشفه هنری تکیه دارد. منطق این الگو شامل (مکاشفه هنری، یادگیری در عمل، اعتبار تخصصی، ارتباط گرایی، مشارکت و نقش فعال معلم) است و عناصر نه گانه برنامه درسی آن متناسب با آنچه حاصل از نتایج مصاحبه های صورت گرفته بوده است طراحی شده است. الگوی به­ دست آمده می­ تواند مبنایی برای طراحی برنامه درسی تربیت معلم هنر در مراکز آموزش عالی و مراکز تربیت معلم باشد.

1شناخت مؤلفه­ های تربیت اقتصادی زمینه پویایی آموزش در این زمینه را فراهم می­آورد. هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص­ها و مؤلفه­های برنامه درسی تربیت اقتصادی است. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش آن سنتز پژوهی است. جامعه پژوهش کلیه مقالاتی هستند(211 مقاله) که از سال 1390 تا 1401 شمسی و 2010 تا 2022 میلادی در مورد تربیت اقتصادی در برنامه­های درسی ارائه شده­اند. نمونه پژوهش 32 مقاله است که این تعداد بر اساس پایش موضوعی، اشباع نظری داده­ها و به صورت هدفمند انتخاب شده­اند. داده­های پژوهش از تحلیل کیفی مقالات مورد مطالعه، گردآوری شده­اند. با تجزیه و تحلیل داده­ها، ابعاد نشاط در برنامه درسی دوره ابتدایی در 4 عامل و 55 مقوله شامل بُعد عوامل فردی (مشتمل بر شاخص­ها و مؤلفه­های وابسته به ویژگی­های شخصیتی)؛ بُعد فرهنگ و اخلاق اقتصادی(زمینه­های اقتصادی موجود در جامعه)؛ بُعد مفاهیم و دانش اقتصادی (شاخص­های موجود در آموزش اقتصاد) و بُعد مفاهیم جمعی و ارتباطی(شاخص­های ارتباطی و تعاملی در آموزش) طبقه بندی شدند. تربیت اقتصادی به مؤلفه­های درون­سازمانی و برون­سازمانی در نظام­های آموزشی وابسته است که نیازمند برنامه­ریزی کلان در این زمینه است.

با قرار گرفتن در عصر آنتروپوسین، جهان با وجود پیچیدگی و تحولات سریع، سرعت بخشی در امر یاددهی-یادگیری، اقدامات عملی و به کارگیری آن را ضروری می داند، به طوری که شیوه های سنتی و پیش سازمان یافته دیگر نمی تواند پاسخگوی نیازهای بشر در امر آموزش باشد. همین امر سبب شد رویکرد نوین پساکیفی که رویکردی غیرخطی، غیر رادیکال و آزاد، با ساختارهای پساساختارگرایانه و پساامانیسمی به منصه ظهور برسد. بنا به اهمیت برنامه ریزی درسی به عنوان رکن اساسی تغییر، تحول و نوآوری در آموزش و پرورش، تحقیق حاضر با هدف بررسی عناصر طراحی و تدوین برنامه درسی با رویکرد پساکیفی به روش اسنادی از طریق پایگاه های اطلاعاتی بین المللی، فارسی و موتور جستجوی علمی صورت پذیرفت که در نهایت 8 مقاله به تفصیل مورد بررسی قرار گرفت. به منظور افزایش اتکاپذیری، تاییدپذیری، باورپذیری صحت داده ها، از شیوه های « بازبینی دو ارزیاب و بهره گیری از نظرات همکاران پژوهشی و تایید آن ها»، «تبیین جزئیات دقیق فرایند گردآوری و تحلیل داده ها»، «سه سویه نگری مبتنی بر تنوع بخشی مقالات مرتبط، تحلیل موارد منفی و متنافض تفسیر شده در داده ها» استفاده شد. نتایج نشان داد که این رویکرد ظرفیت های لازم برای محقق شدن و رفع نیازهای دنیای کنونی بشر را دارد. پژوهش حاضر اولین تلاش داخلی در ورود به حوزه علوم تربیتی، طراحی و تدوین برنامه درسی است. لذا با توجه به رشد و گسترش این رویکرد در جهان و بهره گیری از فرصت های آن، ورود به این حوزه به پژوهشگران داخلی و استفاده از این رویکرد به مربیان و معلمان حوزه ی تعلیم و تربیت پیشنهاد می شود.

هدف محقق بررسی فلسفه آموزشی برنامه درسی مدارس والدورف است تا از این طریق، توصیه هایی برای برنامه ریزان درسی ایران ارائه شود. روش تحقیق توصیفی و ابزار جمع آوری داده ها اسنادی است که در کتابخانه دانشگاه مونیخ، مدرسه والدورف مونیخ و سایت های اینترنتی مرتبط در دسترس بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که برنامه درسی مدارس والدورف از چهار مولفه هدف، محتوا، روش و ارزشیابی به روشی خلاق و آزاد بهره گرفته است. بر اساس فلسفه آموزشی این مدارس به دلیل تفاوت های فردی، نمی توان همه را یکسان آموزش داد. آموزش باید همراه با عمل و تجربه باشد. کودکان باید مطالب آموختنی را با رغبت انتخاب کنند تا معلمان آنها را به دانش آموزان بیاموزند. برای یادگیری مطالب درسی، همه چیز در فضای باز و به شکل کار و بازی ارائه می شود. دانش آموزان مطالب را برای اخذ نمره یاد نمی گیرند. معلمان این مدارس، راهنما و مشاور کودکان هستند و تمام تلاششان بر این است که دانش آموزان، زندگی واقعی و بزرگسالی را تجربه کنند.